Betoog Kern ’75 – Begroting 2027
11 november 2026
Voorzitter,
Vandaag bespreken we de begroting voor 2027 en de tweede tussentijdse rapportage van 2026. Daarmee kijken we naar de financiële situatie van onze gemeente. De begroting werkt de Perspectiefnota uit. De ambities uit ons raadsakkoord, ‘Eén koers voor 4 dorpen’, krijgen verder vorm in het collegewerkprogramma. Wij kijken als Kern ’75 uit naar een prettige en constructieve samenwerking met de gemeenteraad.
We hebben samen veel ambities uitgesproken. Maar uiteindelijk telt niet hoeveel plannen we op papier zetten. Het gaat erom wat onze inwoners daarvan merken.
En voorzitter, daar hoort ook een eerlijk financieel verhaal bij. De begroting voor 2027 is sluitend, maar vanaf 2028 zien we structurele tekorten. De kosten voor jeugdzorg stijgen, besluiten uit Den Haag blijven onzeker en netcongestie kan ontwikkelingen vertragen. Bovendien zien we dat projecten worden doorgeschoven. Dat vraagt om realistische keuzes én om plannen die we daadwerkelijk kunnen uitvoeren.
Voorzitter,
Voor Kern ’75 begint dat bij prettig kunnen wonen en leven in alle vier onze dorpen. Jongeren moeten de kans krijgen in hun eigen dorp te blijven wonen. Ouderen moeten kunnen doorstromen naar een passende woning. Maar bouwen is meer dan stenen stapelen. Scholen, verenigingen en ontmoetingsplekken moeten kunnen meegroeien.
In Gilze zien we bijvoorbeeld kansen in het gebied rond de Kerkstraat. Met De Kiem, De Schakel en de andere voorzieningen ligt daar een belangrijk maatschappelijk gebied. Hier moeten we goed kijken hoe onderwijs, ontmoeting, wonen en voorzieningen elkaar kunnen versterken. Ook bij de Gebiedsvisie Gilze telt die balans, mét behoud van het dorpse karakter.
In Rijen vragen de Spoorzone en Rijen-Zuid om aandacht voor passende voorzieningen en onderwijshuisvesting. En in Molenschot en Hulten gaat het net zo goed om de toekomst van voorzieningen en ontmoetingsplekken. Elk dorp is anders. Juist daarom is maatwerk nodig.
Voorzitter,
Leefbaarheid zit niet alleen in grote projecten. Het gaat ook om veilige stoepen, goede verlichting, onderhouden speelplekken en veilige fietsverbindingen, zoals de route Gilze–Riel. Dat zijn misschien geen grote woorden, maar wel dingen die inwoners elke dag merken. En uiteindelijk willen we achterstallig onderhoud voorkomen, omdat dit vaak alleen maar duurder wordt. De tweede tussentijdse rapportage toont achterstallig onderhoud aan de speeltoestellen in onze gemeente. Kan het college toelichten hoe we deze financiering en het onderhoud beter kunnen waarborgen?
Een ander belangrijk onderwerp is de jeugdzorg. Achter de cijfers gaan kinderen en gezinnen schuil die hulp nodig hebben. Kern ’75 wil dat die hulp op tijd beschikbaar is. Juist door vroeg ondersteuning te bieden, kunnen we voorkomen dat problemen groter worden. Tegelijkertijd worden kostenoverschrijdingen door gewijzigde regionale afspraken directer aan onze gemeente toegerekend. Daarom vragen wij het college: hoe versterken we preventie én houden we de jeugdzorg financieel beheersbaar?
Voorzitter,
We moeten ook zuinig zijn op wat we al hebben: onze sportaccommodaties, scholen en dorpshuizen. Nieuwe plannen zijn belangrijk, maar goed beheer en onderhoud verdienen minstens zoveel aandacht. En als we iets afspreken, moeten inwoners erop kunnen vertrouwen dat het ook gebeurt.
Kern ’75 kiest daarom voor woningen die aansluiten bij de behoeften van onze inwoners. Voor sterke voorzieningen in alle vier de dorpen. Voor een veilige en verzorgde leefomgeving. En voor zorg die tijdig beschikbaar is én betaalbaar blijft.
Niet alles kan tegelijk. Niet financieel, maar ook niet met de beschikbare ambtelijke capaciteit. Bij het collegewerkprogramma zullen we samen prioriteiten moeten stellen. En elke keuze heeft gevolgen: wat krijgt voorrang en wat moet wachten? Die afweging vraagt iets van de hele raad. Kern ’75 is bereid daarin verantwoordelijkheid te nemen, ook als keuzes lastig zijn.
Want wij willen niet alleen plannen maken voor Gilze, Rijen, Molenschot en Hulten. We willen samen resultaten bereiken, voor de inwoners van nu en voor de generaties na ons.
Dank u wel.
Lily Jacobs – Raadslid Kern ’75